Osmanlı Devleti Ekonomi Yapısı ve Toprak Yapısı

Osmanlı Devleti Ekonomik Yapısı

 Osmanlı Devleti Ekonomik Yapısı: kuruluşundan itibaren ticari hayatın içinde yer almış ve sahip olduğu ekonomik imkânlarla beylik hâlinde iken bile diğer beyliklere ve devletlere karşı bariz bir üstünlük sağlamıştır. Özellikle ticaret yolları üzerinde kurulmuş olması bu üstünlüğün oluşmasında belli başlı sebeplerden birini teşkil etmiştir. Klasik dönemde Doğu-Batı ticaretinin desteklenmesi, Karadeniz’in yabancı tüccara kapalı tutulması, Asya-Avrupa arasındaki önemli kara ticaret yollarının denetim altına alınması, şehirlerin güvenliğinin sağlanması gibi önlemler ticari faliyetlerin gelişimini sağlamıştır. Bu önemli ticaretin bilincinde olarak yollar boyunca konak yerleri inşa ettirmiş, ulaşımı güvenli hâle getirmişlerdi.

 

Osmanlı Devleti Ekonomik Yapısı

Osmanlı Devleti Ekonomik Yapısı

Osmanlı Devleti, kuruluş döneminde Anadolu’daki mevcut ekonomik durumu devam ettirmeyi amaçlayan iktisadi bir politika takip etmiştir. Bu yüzden yabancı tacirlerin faaliyetleri engellenmemiştir. Osmanlı Devleti Orta Doğu ve Balkanların fethedilmesiyle önemli ticari yollara sahip olarak dünya ticaretine özellikle de Asya – Avrupa ticaretine hâkim olmuştu.

 

Üretim

  • Osmanlı DevletindeToprak İdaresi ve Tarım: Osmanlı Devleti’nde ekonomi anlayışı devlet anlayışıyla yakından ilgilidir. Ekonomik faaliyetlerin tümü reayanın sıkıntıya düşmeden bolluk içinde yaşamasına yöneliktir. Temeli tarıma dayalı Osmanlı ekonomisinde toprak çok önemlidir. Fethedilen topraklar, ni- şancı tarafından tahrir defterlerine kaydedilirdi. Böylece vergi yükümlüsü erkek nüfus ile bunların ödeyecekleri vergiler tespit edilirdi. Devlet tarımsal üretimi artırmak için çeşitli tedbirler alırdı. Bu tedbirlerin başında toprağı boş bırakmanın yasaklanması gelmektedir. Tımar sistemi içerisinde yer alan topraklarda devlet her aileye yetecek kadar toprak ayırırdı. Tımar sistemi ile devlet üreticiyi korur, tarımsal üretimin devamlılığını sağlardı. Üç yıl toprağı işlemeyen çiftçinin toprağı elinden alınıp başkasına verilirdi. Topraklar devletin kontrolünde olduğundan büyük toprak sahiplerinin ortaya çıkmasına müsade edilmezdi.
  • Hayvancılık: Osmanlı ekonomisinde tarımın yanı sıra hayvancılık da önemli bir yere sahiptir. Özellikle konargöçer halk, geçimini hayvancılıktan sağlardı. Bazı yörelerde hayvan yetiştirilen çiftlikler de kuruldu. Devlet bunlardan “âdetiağnam” denilen vergi alırdı. Başta koyun ve keçi olmak üzere at, sığır, manda, deve en çok beslenen hayvanlardı. Halk et, süt ve yoğurt ihtiyacını karşılamak amacıyla hayvan beslerdi. Başta İstanbul olmak üzere şehirlerin ihtiyacı olan hayvansal ürünler konargöçerlerin yaptığı hayvancılık sayesinde karşılanırdı.

 

Osmanlı Devleti Toprak Yapısı

Osmanlı Devleti Toprak Yapısı

Osmanlı Devleti Toprak Yapısı

  • Mini Arazi

    • Dirlik: Gelirleri savaşlarıda yararlılık gösteren askerlerde ve ya devlet görevlerinde verilen topraktır.
      • HAS
      • ZEAMET
      • TIMAR

    • Vakıf: Gelirleri cami, kervansaray, medrese, hastane gibi kurumların masraflarını karşılamasında kullanılan toprak yapı çeşitidir.
    • Paşmaklık: Gelirleri padişah kızına, annelerine eşlerine ayıran topraklardır.
    • Malikane: Üstün hizmetlerine karşılık devlet görevlilerine verilen topraktır.
    • Mukataa: Gelirleri doğrudan doğruya devlet hazinesine gitmek üzere ayarlanmış topraktır.
    • Yurtluk: Gelirleri sınır boylarındaki askerlere verilen topraklara yurtluk denir.
    • Ocaklık: Gelirleri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan toprak türüdür.
  • Mülk Arazisi

    • Öşri Topraklar: Mülkiyeti Müslümanlara ait olan ait olan topraktır.
    • Haraci Topraklar: Mülkiyeti Müslüman olmayanlara ait olan topraktır.

 

Osmanlı Devletinde Ticaret

Osmanlı Devleti’nde, ticari faaliyetler devlet kontrolünde yapılırdı. Türkiye Selçuklu Devleti’nden kalan kervansaraylar, menziller daha da geliştirildi. Tüccarların rahat ticaret yapmaları için yolların güvenliği sağlanmaya çalışıldı. Yabancı tüccarların Anadolu’da ticaret yapmalarını sağlamak amacıyla gümrük kolaylığı sağlandı. Özellikle Bursa’nın fethedilmesiyle şehirle bağlantılı olan İpek Yolu üzerinde hanlar, kervansaraylar kuruldu.

Bursa, kısa sürede dünya ipek üretiminin ve ticaretinin merkezi hâline geldi. İznik, Bursa, Edirne gibi şehirlere bedestenler ve hanlar kuruldu. Şehirlere getirilen mallar bedestenlerde satışa sunulurdu. Bedesten ve pazarların kontrolü, Ahiliğin bir kolu olan “lonca” teşkilatının denetimindeydi. Esnafların lonca teşkilatına üye olma zorunluluğu vardı. Dükkân açma hakkına “gedik” denirdi.

 

Osmanlı Devleti’nde Lonca Teşkilatı Nedir

LONCA TEŞKİLATI Bursa Bedesteni’nde sabahın erken saatlerinde bir çinici dükkânında usta ve çırak arasında şöyle bir konuşma geçmektedir: Çırak: Mehmet Usta, sabah dükkâna gelen ikinci müşteriye neden istediği çini tabaklarını vermedin? Usta: Çok aç gözlü olmamak lazım Yusufçuğum. Sabah biz siftah yaptık ama komşumuz henüz siftah yapmamıştı. O yüzden müşteriyi ona yönlendirdim. Çırak: Evet, dikkatimi çekti. Kapalı Çarşı’daki bütün esnaflar da senin gibi davranıyor. Usta: Çarşı olarak hepimizin bağlı olduğu loncamızın olmazsa olmazlarından biridir bu gelenek. Çırak: Loncaların başka ne özellikleri var usta? Usta: Öncelikle senin gibi çırakları İslam dini esaslarına göre kalfa ve usta yapmak. Dürüst, haram yemeyen birer esnaf olmalarını sağlamak. Çırak: İnşallah sizin sayenizde iyi bir usta olaca- ğım. Teşkilatın diğer özellikleri nelerdir? Usta: Teşkilatımızın en önemli özellikleri; esnaflar arasında birlik ve dayanışmayı gerçekleştirmek, herkesin birbirine destek olmasını sağlamak, zorda kalan esnafa yardım etmektir. Çırak: Bütün esnaflar birbirine güveniyor evelallah ustam. Cuma günü namaza giderken çarşıda kimse dükkânını kapatmıyor. Hiçbir hırsızlık olayı da olmuyor. Herkes emniyet içinde işine gücüne bakıyor. Usta: Doğru söylüyorsun. Hırsızlık yapan esnaf lonca teşkilatından çıkarılır. Hiçbir yerde de bir daha esnaflık yapamaz. Çırak: Bu tür denetimleri kim yapıyor? Usta: Teşkilatımızın başkanları şeyh ve onun yardımcıları kethüdalar ve onların görevlendirdiği yi- ğitbaşılar yapar. Pazarlar denetlenerek eşya ve mal fiyatları kontrol edilir. Böylece narh denilen sistemle eşya ve mal fiyatları belirlenir, kalitesiz mal satımının önüne geçilerek halk da korunmuş olur.

 

 

Makaleyi okumayı bitirdiğine göre hemen bir yere gitme, bir önceki yazımız olan Windows 10 PRO RTM Full Türkçe MSDN ISO başlıklı makalemizde Windows 10 hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim - RSS - Sitemap - Ping Gönder Pasulya © 2015 Tüm hakları saklıdır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması yasaktır.