Kızlarda ve Erkeklerde Ergenlik Dönemi Nedir

Kızlarda ve erkeklerde ergenlik dönemi belirtileri ve bu süreçte yaşanan değişimleri anlattık. Ailelerin nasıl bir tutum sergilemeleri gerektiğini anlattık.

Ergenlik döneminin genellikle 12-21 yaş arasını kapsandığı kabul edilir. Bu yaşlar, erken ergenlik, tam ergenlik ve geç ergenlik dönemleri olmak üzere üç döneme ayrılır. Ergenlik döneminin başlama ve tamamlanma süresi kişiden kişiye ve koşullara göre değişir. Bir başka anlatımla ergenliğin başlangıç ve bitiş zamanlarının kesin sınırları yoktur. Ergenlik döneminde ebeveynlerine bağımlılıktan kurtulup bağımsız ve özgür yaşama isteği artar.

Çocukluktan yetişkinliğe geçiş olan bu döneme bulûğ dönemi de denir. Bulûğ döneminin en belirgin özelliği, vücudun hızla büyümesi, ruhsal ve cinsel olgunlaşmanın en hızlı şekilde gerçekleşmesidir. Bu dönem, kızlarda erkeklere göre iki yıl kadar önce başladığından kızlar daha çabuk olgunlaşır. Ergenlik döneminin belirtileri yönünden kişiler kendilerini yaşıtlarıyla karşılaştırmamalıdır.

Çünkü kalıtsal özelliklere ve yaşam koşullarına göre bireyden bireye önemli farklılıklar görülebilir. Ayrıca bu dönemin bazı belirtileri geç başlayıp sonradan hızlanabilir. Ergenlik dönemindeki birey, zaman zaman çelişkiler içinde, kararsız, güvensiz, idealist ve duygusal olabilir. Çevresine karşı oldukça hırçındır. Ergenlik döneminde büyüme ve gelişme en çok hormonların etkisindedir.

Özellikle tiroit hormonlarıyla (tiroksin ve tirokalsitonin) erkeklik (androjen) ve dişilik (östrojen) hormonlarının miktarı artar. Bu hormonların etkisiyle kızlarda göğüslerin büyümesi, kalçanın genişlemesi, davranışların zarifleşmesi; erkeklerde omuzların genişlemesi, sesin kalınlaşması sakal-bıyık çıkması gibi ikincil cinsiyet özellikleri oluşur.

Bu arada üremeyi sağlayan bezler çalışmaya başlar. Aralarında farklar olduğu için ergenlik dönemindeki gelişme kız ve erkeklerde ayrı ayrı incelenir.

Ergenlik Dönemi Belirtileri Nelerdir

  • Kızlarda Ergenlik Dönemi Belirtileri

    • Boy ve kütle erkeklerden daha az artar.
    • Kaslar az, yağ dokusu fazla gelişir.
    • Kalçalar büyür ve genişler.
    • Cinsel organlar ve koltuk altı kıllanır.
    • Gırtlak az gelişir, ses incedir.
    • Âdet kanaması başlar.
    • Deri ince kalır.
    • Yüzde sivilce çıkabilir.
    • Davranışlar ılımlıdır.
    • Karşı cinse ilgi artar.
    • Göğüsler belirip büyümeye başlar.
  • Erkeklerde Ergenlik Dönemi Belirtileri

    • Boy ve kütle artışı kızlardan fazladır.
    • Kaslar fazla, yağ dokusu az gelişir.
    • Omuzlar gelişir, genişler.
    • Cinsel organlar ve koltuk altı kıllanır.
    • Sakal, bıyık çıkmaya başlar.
    • Gırtlak gelişir, ses kalınlaşır.
    • Meni (er suyu) gelmeye başlar.
    • Deri kalınlaşır.
    • Yüzde sivilce çıkabilir.
    • Davranışlar sertleşir.
    • Karşı cinse ilgi artar.
    • Giyim ve kuşama özen artar.
    • Testisler ve penis büyür.

Kızlarda Ergenlik Dönemi Süreci

Kızlar ergenlik çağına erkeklerden önce girdiğinden 12-14 yaşlarında, yaşıtları olan erkeklere göre gelişmeleri daha fazladır. Kızlarda ergenlikle birlikte kollar, bacaklar, kalçalar, göğüsler, bel biçimlenmeye başlar. Cinsel organların çevresi ve koltuk altı kıllanır. Yüzde sivilceler çıkabilir. Kızlarda 1-1.5 yıl süren bu ilk dönem sonunda âdet görme (ay başı kanaması, menstruasyon) başlar.

Yumurtalıkların birinde olgunlaşan yumurta her ay döl yatağına bırakılır. Döllenmeyen yumurta ile döl yatağının kalınlaşmış ve bol kan gelmiş olan iç dokuları, bir miktar kanla birlikte yavaş yavaş dışarı atılır. Bu olaya âdet kanaması adı verilir. Yumurta eğer döllenirse zigot oluşur, gebelik başlar. Gebelik oluşmadığı zaman ortalama 28 günde bir yinelenen ve 4-5 gün kadar süren âdet kanaması, menopoz dönemi olan 45-49 yaşlarına kadar sürer.

Bu yaştan sonra âdet kanaması biter, dolayısıyla kadın artık yumurta üretemediğinden gebe kalamaz. Kadının beslenmesine, çalışma yoğunluğuna, ruhsal durumuna, hastalıklarına ve iklim değişiklikleri gibi etkenlere göre âdet kanamalarının zamanıyla süresinde değişmeler olabilir. Ergenliğin başlangıcında âdet kanamaları genellikle düzensizdir ama birkaç yıl içinde düzelir.

Bu düzensizlik devam ederse mutlaka bir uzman hekime başvurulmalıdır. Ergende bu biyolojik değişmelerin yanı sıra genç kızlık dönemi başlar. Beğenilme isteğinin yoğunluk kazanması nedeniyle bu dönemde dış görünüşe daha fazla önem verilir. Ergenlik döneminde kızların boyu 10-20 cm, kütlesi 6-18 kg kadar artar. Kızların yağ dokusundaki artış, kas ve kemik dokusundan daha fazladır.

Erkeklerde Ergenlik Dönemi Süreci

Erkeklerde ergenlik dönemi kızlardan daha geç başlar ve kızlara göre daha uzun sürer. Kemik dokuya göre kas doku daha fazla gelişir. Bu nedenle erkeklerde omuzlar genişler, kaslar güçlenir ve kuvvetlenir. Ergenlikte, erkeklerin boyu 10-30 cm, kütlesi 7-30 kg kadar artar. Cinsel organların çevresindeki ve koltuk altlarındaki kıllanmayla birlikte sakal-bıyık çıkmaya başlar. Yüzde sivilceler oluşabilir.

Gırtlaktaki gelişmeye bağlı olarak ses kalınlaşır. Ergenlik dönemine özgü en önemli gelişme, testis (er bezi) faaliyetleridir. Bu dönemde erkekte sperm üretilmeye ve gece boşalmaları şeklinde meni gelmeye başlar. Ergenlik, hem kızlar hem de erkekler için yaşamlarının en güç ve sorunlu dönemidir. Bireylerin çevresinde olup bitenlere, özellikle cinsel konulara ilgileri ve merakları artar.

Duygular inişli çıkışlı olduğundan bu dönemdeki bireylerde çabuk tepki gösterme, sevinç ve üzüntülerini hemen ortaya çıkarma, güç beğenme gibi özellikler görülebilir. Ergen, kendi davranışlarının kısıtlanmasını istemez, yasakları saçma bulur; anne, baba ve öğretmenle tartışmaya girmekten çekinmez.

Boy uzaması, kilo alması, sakal-bıyık çıkması, sivilceler oluşması, meni gelmesi, âdet kanaması gibi konularda kaygı duyabilir. Kendini akranlarıyla karşılaştırır. Kimlik arayışında olan ergenin kendine güvensiz, içine kapanık olmaması için bu dönemdeki bedensel ve ruhsal değişmelerin her insanda farklı olabileceği bilinmelidir.

Aile ve eğiticiler ergeni, ilerde önemli sorunlar yaratabilecek yanlış ya da hatalı bilgilenmelerden korumalıdır. Bu amaçla gence sağlıklı ve güvenilir bilgi kaynakları sağlanmalıdır. Gençlerin rahatça konuşup tartışabilecekleri ve yardım isteyebilecekleri bir ortam hazırlanmalıdır.

Konuşma ve tartışmalarda arkadaşça yaklaşıp gencin olumlu davranışları öne çıkarılarak hatalı davranışlarının düzeltilmesi yoluna gidilmelidir. Ergenlik başlangıcında, karşı cinsle konuşma, bakışma, dokunma gibi davranışlar yoğunluk kazanır. Bu dönemdeki ergenin ilgileri arkadaş gruplarına yönelir ve özellikle karşı cins ile arkadaşlıklıkar kurmaya yönelir ve arkadaşlık kurma isteği artar. Arkadaşlık ve gruplaşmalarda günlük sorunlar tartışılır, gelecekle ilgili projeler üretilip konuşulur.

Makaleyi okumayı bitirdiğine göre hemen bir yere gitme, bir önceki yazımız olan Hasta Hakları Yönetmeliği ve Hasta Sorumlulukları başlıklı makalemizde Hasta Hakları, Hasta Hakları Nelerdir ve Hasta Hakları Yönetmeliği Nelerdir hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim - RSS - Sitemap - Ping Gönder Pasulya © 2015 Tüm hakları saklıdır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması yasaktır.