Hasta Hakları Yönetmeliği ve Hasta Sorumlulukları

Hasta Haklarını hakkında geniş bir bilgi sunduk. Hasta hakları yönetmeliği hakkında geniş bilgiye yer verdik. Ayrıca hasta sorumlulukları neledir anlattık

Bir sağlık kuruluşuna başvurduğunuzda olumsuzluklarla karşılaşırsanız neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? “Hasta hakları” diye bir kavram duydunuz mu? Sağlık hepimiz için en önemli değerdir. Çoğu kez varlığında anlayamadığımız sağlığın kıymetini kaybedince anlar, hastalandığımızda sağlığımızın, mutluluğumuzda ne kadar önemli bir payı olduğunu fark ederiz. Hasta olduğumuzda kendimizi güvensiz hisseder, yaşamın eskisi gibi olmayacağını sanarak içe kapanır, saldırganlaşır ya da çocukça davranışlar gösterebiliriz.

Geleceğimizden kaygılanır, kendimizi kısıtlanmış hisseder ve yaşamın anlamsız olduğu düşüncesine kapılabiliriz. Hastalık, kişilere “hasta psikolojisi” denilen, sağlığımıza yeniden kavuştuğumuzda kaybolacak olan bir durum yaşatır.

Sağlık kuruluşlarına, hem bozulan sağlığımızı yeniden kazanmayı hem de eskisi gibi mutlu olmayı bekleyerek başvururuz. Sağlık kuruluşunun bizi, hem sağlığımıza kavuşturma hem de bunu hangi yolla yapacağımız konusunda bilgilendirme sorumluluğu vardır. Bu nedenle bizim de hak ve sorumluluklarımızı iyi bilmemiz gerekir. Bu bağlamda gerektiği zaman sağlık kuruluşunun “Hasta Hakları Birimi”ne başvurulması gerekir.

Hasta hakları olarak nitelendirilen kuralların amacı.

  • Hastaları desteklemek ve toplumsal açıdan güçlendirmek,
  • Hastalara sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda yardım etmek,
  • Hasta ile sağlık çalışanı arasındaki ilişkiyi iyi tutarak geliştirmek,
  • Hasta eğitimini genel bir uygulama durumuna getirerek sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmak,
  • Sağlık hizmetini alan, sunan ve aracılık eden kişi ya da kurumlar arasında iş birliği ile iletişim fırsatları yaratmak, var olanları güçlendirmek, böylelikle daha etkin, güvenilir bir model oluşturmak,
  • Hasta haklarıyla ilgili başvuru mekanizmaları oluşturarak sağlık hizmeti ortamında iç kontrolü
    sağlamaktır.

Sağlığın korunması ile sağlık hizmetlerinin yüksek kalitede verilmesini sağlama amacına yöneik olan ve 1 Ağustos 1998 tarihinde T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan “Hasta Hakları Yönetmeliği”nde belirtilen hastaların ve hasta yakınlarının sahip oldukları haklar şöyle sıralanabilir:

Koruyucu Önlemlerin Alınması Hakkı

Her birey, hastalıktan korunmak için uygun hizmet alma hakkına sahiptir. Bu amaca ulaşmak için sağlık hizmeti verenlerin görevi, sağlık hizmetlerinden ve bilimsel araştırma sonuçlarıyla teknolojik yeniliklerden herkesin yararlanmasını sağlamaktır.

Yararlanma Hakkı

Her birey, sağlık gereksinimlerinin karşılanması için sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Sağlık hizmetleri herkese eşit olarak verilmeli ve hastalığın türü, zamanı, hastanın ikamet yeri ya da ekonomik gücü konusunda ayrım yapılmamalıdır.

Bilgi Edinme Hakkı

Her birey, kendi sağlık durumu hakkında, mevcut sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanabileceği konusunda, tüm bilimsel araştırma ve teknolojik yeniliklerle ilgili bilgi alma hakkına sahiptir. Sağlık hizmeti verenler, hastanın kolay anlayacağı şekilde bilgi vermek zorundadır. Hastaların, dosyalarındaki bilgileri alma, belgeleri fotokopiyle çoğaltma, soru sorma, hata varsa düzeltilmesini talep etme hakkı vardır.

Rıza Gösterme (Onay Verme) Hakkı

Sağlık hizmeti verenler, gerçekleşecek herhangi bir ameliyat ya da tedaviye ilişkin tüm bilgileri, riskleri, sıkıntıları yan etkileri ve alternatif durumları hastalara bildirmek zorundadır. Hastanın tedaviye ya da tıbbi müdahaleye onay verme veya itiraz etme; tedavi sürecinde kararını değiştirip devam edilmesine karşı itiraz etme hakkı vardır.

Özgür Seçim Hakkı

Hasta, farklı tedavi yöntemleri ve tedaviyi verecek kişiler arasında seçim yapma hakkına sahiptir. Ayrıca hangi tanı ve tedavi yönteminin kullanılacağı ile doktor, uzman ya da hastane seçimi konularında da karar verme hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanımı kısıtlanamaz.

Özel ve Gizlilik Hakkı

Her hasta; kişisel bilgilerini, sağlık durumunu, konulan tanı ve tedavi konularında bilginin yanı sıra özel ziyaretlerinin gizli tutulmasını talep etme hakkına sahiptir. Kısaca hastanın sağlık durumuna uygun bilgileri saklı tutma durumundadır.

Uygun Ortam ve Gözlemci Hakkı

Tıbbi müdahale, uygun ortamda ve gerçekten orada bulunması gerekli olan kişiler gözetiminde yapılmalıdır.

Hastaların Zamanına Saygı Hakkı

Her birey, hızlı ve önceden belirtilen süre içinde gerekli tedaviyi alma hakkına sahiptir. Bu hak, tedavinin her aşaması için geçerlidir. Belli bir süre içinde verilmesi gereken hizmetler dikkate alınarak bekleme sürelerinin belirlenmesi, sağlık hizmeti verenlerin görevidir. Önceden belirlenen süre içinde sağlık hizmeti verilemezse aynı kalitede alternatif hizmetlerin verilmesi garanti edilmeli ve bundan kaynaklanan harcamalar uygun bir süre içinde hastalara geri ödenmelidir. Doktorlar, hastalarına bilgi verme süresi dâhil olmak üzere yeterli zamanı ayırmalıdır.

Saygınlık Görme Hakkı

Hasta ve yakınlarının saygılı, ilgili, güler yüzlü, nazik, şefkatli ve hijyenik koşullarda, gürültü ve rahatsız edici tüm etkenlerden arındırılmış bir ortamda sağlık hizmeti almaya hakkı vardır. Bu bağlamda hastalar ırk, dil, din, mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınmadan hizmet almalıdır.

Dinî Görevleri Yerine Getirme Hakkı

Sağlık kuruluşunun, olanakları ölçüsünde hasta ve yakınlarının dinî görevlerini yerine getirebileceği koşulları sağlama sorumluluğu vardır.

Ziyaret ve Refakatçi Bulundurma Hakkı

Hastaların, kurum tarafından belirlenen kurallara uygun olarak ziyaretçi kabul etme, olanaklar ölçüsünde ve hekimin uygun görmesi durumunda refakatçi bulundurmayı isteme hakkı vardır.

Kalite Standartları Hakkı

Hastalar yüksek kalitede sağlık hizmetinden yararlanma hakkına sahiptir. Kaliteli sağlık hizmeti hakkı, sağlık kurumlarıyla sağlık personelinin teknik performans, konfor ve insan ilişkileri açısından yeterli düzeylerde sunum yapmasını gerektirir.

Güvenlik Hakkı

Hasta ve yakınlarının, tıbbi yanlışlık ya da hataların neden olduğu zararlardan korunma, yüksek güvenlik standartlarını karşılayan sağlık hizmetleriyle tedavilerden yararlanma hakkı vardır. Yenilik: Hastalar, uluslararası standartlara göre yeniliklerden yararlanma hakkına sahiptir. Ağrı, acı ve sıkıntıdan kaçınma: Hasta, hastalığının her evresinde, olabildiğince acı ve sıkıntıdan korunma hakkına sahiptir. Sağlık görevlileri bu amaçla tedavinin kolay ve rahat geçmesi için gerekli önlemleri almalıdır.

Kişisel Tedavi Hakkı

Hastalar kişisel gereksinimlerine göre tanı ve tedaviye yönlendirilme hakkına sahiptir. Sağlık görevlileri bu amaçla tedavi hakkını her zaman ilk sırada tutan esnek programlar sağlamalıdır.

Şikâyet: Hasta ya da yakını zarar gördüğünde şikâyette bulunma hakkına sahiptir. Sağlık görevlileri, hastalara sahip oldukları haklar konusunda bilgi vermelidir. Yapılan şikâyet, belli bir süre içinde yetkililer tarafından yazılı olarak yanıtlanmalıdır.

Hastanın Tazminat Hakkı

Tedavi sırasında fiziksel ya da psikolojik zarar gören bireyin kısa bir sürede tazminat alma hakkı vardır. Görevliler, sorumluluğun gerçekte kimde olduğu tespit edilemese bile zararın nedeni ve önemi ne olursa olsun tazminat hakkının gereğini yerine getirmelidir. Hakların kullanılmasında sıkıntı yaşandığında, ilgili kuruluşun “Hasta Hakları Birimi”ne başvurulabileceği bilinmelidir.

Hasta hakları, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi gibi insan haklarıyla ilgili uluslararası sözleşme ve bildirgelerde de belirlenmiştir. Konuya ilişkin olarak Dünya Tabipler Birliği’nin 1981 yılında kabul ettiği “Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi” de hasta haklarını açıklamaktadır. 1994 yılında kabul edilen “Avrupa’da Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi” bu hakları daha ayrıntılı duruma getirmiştir.

Hastayla yakınlarının sorumlulukları, hakları ve uymaları gereken kurallar, hastane ve benzeri sağlık kuruluşlarında bir tablo hâlinde, aşağıdaki gibi ilgilerine sunulmuştur:

HASTA SORUMLULUKLARI

  1. Randevu zamanına bağlı kalınmalı, gecikmelerden kaçınılmalıdır.
  2. Tam ya da tedavinin doğru yapılması için hasta ile yakınlarının sağlık bilgileri, hastanın tedavisinden sorumlu kişilere eksiksiz ve doğru olarak aktarılmalıdır.
  3. Hasta ya da yakınları, tanı ve tedaviyle ilgili açıklamaları anlamakta güçlük çektiklerinde durumu hastanın bakımından sorumlu sağlık personeline bildirmelidir.
  4. Tedavi ve izleme sürecinde karşılaşılan beklenmedik gelişmeler hastanın bakımından sorumlu sağlık personeline bildirilmelidir.
  5. Hasta ve yakınları, alınacak kararlara aktif olarak katılmalı, yapılan tedaviye onay verip vermediklerini bildirmelidir.
  6. Hastanın sağlığıyla ilgili ihtiyaç duyulan konularda, ilgili birimlere nasıl ulaşılacağı, buralardan nasıl yararlanılacağı hakındaki soru ve görüşler kuruma iletilmelidir.
  7. Hastanın ad, soyad, adres, telefon numarası vb. bilgilerinin değişmesi durumunda kurum bilgilendirilmelidir.
  8. Alınan sağlık hizmetinin mali sorumluluğu ya da sağlık güvence sistemiyle ilgili konular, hastaya ve yakınlarına aittir.
  9. Tedavi süresince diğer hastaların ve sağlık personelinin haklarına dikkat edilmelidir.

Makaleyi okumayı bitirdiğine göre hemen bir yere gitme, bir önceki yazımız olan Rehabilitasyon Nedir? Hangi Hastalara Gereklidir? başlıklı makalemizde Rehabilitasyon Hangi Hastalara Gereklidir?, Rehabilitasyon Ne demek ? Niçin Gereklidir ve Rehabilitasyon Nedir? hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim - RSS - Sitemap - Ping Gönder Pasulya © 2015 Tüm hakları saklıdır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması yasaktır.