Banka Nedir ? Bankanın Temel Görevleri ve Yetkileri

Banka Nedir ? Bankanın Temek Görevleri ve Yetkileri

Genellikle her ülkede tedavüldeki para tutarı ile ilgili önlem almaya merkez bankaları yetkili kılınmıştır. Merkez bankaları bir ülkenin ya da ülkeler grubunun para politikasından sorumlu kurumdur. Merkez bankalarının temel amacı para biriminin ve para arzının istikrarının sürdürülmesidir. Fakat merkez bankalarının bunun dışında bankacılık sektörünün son kredi kurumu olmak, faiz sınırının kontrolü gibi görevleri de vardır. Bunun yanında bankalar ve diğer finansal kurumları tedbirsizlik ve dolandırıcılığa karşı, denetlemek gibi yetkileri de olabilir.

Günümüzde birçok ülkenin, siyasi müdahaleleri engelleyen yasalarla çalışan bağımsız merkez bankaları bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bank of England, Şili Merkez Bankası, Reserve Bank of Australia, Reserve Bank of India, Avrupa Merkez Bankası, Bank of Canada, Banco de la República de Colombia, Norveç Merkez Bankası ve Federal Reserve (FED) günümüz bağımsız merkez bankaları örnekleridir.

Ülkemizde de para politikasının yürütülmesinde en önemli rolü üstlenen T.C. Merkez Bankasının yanı sıra para ile ilgili başka kuruluşlar da mevcuttur. Şimdi Merkez Bankası ve diğer kuruluşları sırasıyla inceleyelim.

T.C. Merkez Bankası

25.4.2001 tarih ve 4651 sayılı (değiştirilen) Kanun maddesine göre Merkez Bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler. Banka, fiyat istikrarını sağlama amacı ile çelişmemek kaydıyla Hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler.

Bankanın temel görev ve yetkileri şunlardır:

Bankanın Temel Görevleri;

● Açık piyasa işlemleri yapmak,
● Hükümetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki denkliğini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek. Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,
● Bankaların ve banka tarafından uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve piyasada kullanılan para ile ilgili usul ve esasları belirlemek,
● Reeskont ve avans işlemleri yapmak,
● Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,
● Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,
● Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,
● Mali piyasaları izlemek,
● Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile vadelerini belirlemektir.

Bankanın Temel Yetkileri;

● Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden bankaya aittir.
● Banka, Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Banka, para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.
● Banka, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla bu Kanun’da belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.
● Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu fona avans vermeye yetkilidir.
● Banka, nihai kredi merci olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür.
● Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.
● Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlarla bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye, istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.

Makaleyi okumayı bitirdiğine göre hemen bir yere gitme, bir önceki yazımız olan Ekonomide Paranın Yeri, Önemi ve Fonksiyonları başlıklı makalemizde EKONOMİDE PARANIN FONKSİYONLARI, EKONOMİDE PARANIN ÖNEMİ ve EKONOMİDE PARANIN YERİ hakkında bilgiler verilmektedir.

  1. Pingback: Banka Nedir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim - RSS - Sitemap - Ping Gönder Pasulya © 2015 Tüm hakları saklıdır. İçeriklerin izinsiz kopyalanması yasaktır.